Normering beroepsschoeisel - onbeveiligd werkschoeisel


Inleiding

Beroepsschoeisel conform EN ISO 20347
Beroepsschoenen (werkschoenen zonder veiligheidsneus) zijn ontworpen voor intensief gebruik. Er is - meer dan bij het meeste vrijetijdsschoeisel - aandacht voor steun, comfort, antislip, duurzaamheid en weerstand tegen lichte vloeistofspetters. Beroepsschoenen helpen je ook bij de preventie van vermoeide en geïrriteerde voet- en beenspieren.

Beroepsschoeisel moet gecertificeerd zijn conform de EN ISO 20347 normering en kent vervolgens diverse klassen met basisvereisten. Daarnaast kunnen aan de basisvereisten extra eigenschappen zijn toegevoegd.

Vernieuwde norm sinds 2022, maar de oude is voorlopig ook nog geldig

De norm voor onbeveiligde werksschoenen EN ISO 20347:2012 is vervangen door de nieuwe norm EN ISO 20347:2022. Er geldt een overgangsperiode die duurt tot en met 2027. In de tussentijd tref je bij Safety Trading producten die gecertificeerd zijn volgens de oude of de nieuwe norm.

Je treft alle info over de verschillende klassen, hun basisvereisten en mogelijke extra eigenschappen schematisch uitgewerkt in de onderstaande tabs. Volledigheidshalve tref je daar ook informatie over ESD-schoeisel.

De details in schema's

De nieuwe norm is voor een groot gedeelte gebaseerd op de oude norm uit 2012. In de nieuwe norm zijn echter wel enkele zeer verstandige aanpassingen, beperkingen en uitbreidingen toegepast.

De belangrijkste veranderingen in de nieuwe norm
1 - Slipweerstand
In de vorige norm werd de slipweerstand gemarkeerd met SRA, SRB of SRC. In de nieuwe norm wordt  de klasse SRA niet langer met  aparte lettersymbolen aangegeven omdat het nu een basisvereiste is voor alle klassen werkschoenen. De nieuwe test is gelijkwaardig aan de voormalige SRA-test die wordt uitgevoerd op een keramische tegel met een zeepoplossing als gladde stof.

Voorheen kon werkschoeisel ook getest worden conform de SRB klasse (test op een stalen ondergrond met glycerol als gladde vloeistof). Deze SRB klasse is komen te vervallen in de nieuwe norm.

De vroegere SRC markering (als een paar schoenen aan zowel de SRA en de SRB test voldeed) is ook komen te vervallen.

In de nieuwe norm kan het schoeisel gemarkeerd zijn met SR (Slip Resistant). Deze test wordt uitgevoerd op een keramische tegel met een zeepoplossing èn glycerol als gladde vloeistof. Schoeisel met de SR markering bieden een hogere frictie (hoeveelheid antislip) dan schoeisel zonder deze markering.

2 - Waterbestendig en waterdicht
In de oude norm werd schoeisel met een een waterbestendig bovenwerk gemarkeerd met WRU (Water Repellent Upper). De waterdichtheid van de volledige schoen werd gemarkeerd met WR (Water Resistant).

In de nieuwe norm is de WRU markering vervangen door WPA (Water Penetration/Absorption).

De WR markering blijft bestaan en kan zijn toegevoegd aan schoenen in de klasses OB, O1 en O2. In de nieuwe klasse O6 (O2 + waterdicht) wordt de WR markering niet vermeld omdat deze kwalificatie een van de basisvereisten is van deze nieuwe klasse.

 

Verplichte basiseigenschappen beroepsschoeisel EN ISO 20347:2012

Veiligheidsklasse →

Eigenschappen ↓

OB

O1

O2

O4 (laars)

Gesloten hiel

 

 ja

ja

ja

Antistatische eigenschappen (A)

 

 ja

ja

ja

Energieabsorberende hielzone (E)

 

 ja

ja

ja

Waterdicht bovenwerk (WRU)

   

ja

 

Volledig waterdicht (WR)

     

ja

Antislipzool (SRA, SRB of SRC) 1

ja

ja

 ja

ja

 

Eventuele aanvullende eigenschappen

Symbool

Eigenschap

Nadere uitleg

A

Antstatische eigenschappen

OB gecertificeerd schoeisel hoeft vanuit de basis niet antistatisch te zijn, maar het kan wel zijn toegevoegd.Elektrische weerstand ≥0.1 ≤1.000 MOhm.

E

Energieabsorberende hielzone

OB gecertifceerd schoeisel hoeft vanuit de basis geen energieabsorberende hielzone te hebben, maar het kan wel zijn toegevoegd.

FO

Brandstofbestendige zool

Gecertifceerd beroepsschoeisel hoeft vanuit de basis geen brandstofbestendige zolen te hebben, maar het kan wel zijn toegevoegd.

WRU

Waterdicht bovenwerk

OB en O1 gecertificeerd schoeisel hoeft vanuit de basis geen waterdicht bovenwerk te hebben, maar het kan wel zijn toegevoegd.

Meestal is het bovenwerk waterdicht gemaakt met behulp van een waterdicht membraan.

Attentie: WRU gecertificeerd schoeisel is getest tot 60 minuten, daarna zou het materiaal kunnen doorlekken.

WR

Waterdicht schoeisel

OB, O1 en gecertificeerd schoeisel hoeft vanuit de basis niet volledig waterdicht te zijn, maar het kan wel zijn toegevoegd. 

Meestal is het bovenwerk waterdicht gemaakt met behulp van een waterdicht membraan. Daarnaast is de zoolconstructie waterdicht verbonden aan het bovenwerk (dus ook stiksels en/of lijmverbindingen laten geen water door).

Attentie: WR gecertificeerd schoeisel is getest tot 60 minuten, daarna zou het materiaal kunnen doorlekken.

O4 schoeisel is altijd volledig waterdicht, in bijna alle gevallen betreft het laarzen van rubber, PVC of een andere kunststof.

CI

Koude-isolerend

Bij een buitentemperatuur tot en met -17°C daalt de temperatuur binnenin de schoen niet meer dan 10°C binnen 30 minuten.

Je voeten zijn in koude omgevingen èn op koude ondergronden beschermd.

HI

Hitte-isolerend

Bescherming tegen verbranding van je voetzool op ondergronden tot maximaal 150°C (bij een contacttijd van maximaal 30 minuten).

HRO

Hittebestendige zool

Zool bestand tegen hitte tot maximaal 300°C bij kort contact (maximaal 60 seconden).

 ESD

Electro Static Discharge

Klasse 1, 2 of 3

 

1 Antislipzool (SRA, SRB of SRC)
Het schoeisel is getest op een minimaal aanwezige hoeveelheid frictie. Dat wordt vertaald naar een schaal van 0 tot 1. Bij 0 is er geen enkele frictie en bij 1 is er een erg hoge frictie (denk aan een ruwe deurmat).

De SRA-test wordt gedaan op een tegelvloer en de SRB-test op een stalen vloer. Als schoeisel voldoet aan de eisen van zowel de SRA als de SRB test is het SRC gecertificeerd.

Watertest (SRA)

 

Glyceroltest (SRB)

Ondergrond

Keramische tegelvloer

 

Ondergrond

Staal

Gadde vloeistof

Water met schoonmaakmiddel

 

Gladde vloeistof

Glycerol

Vereiste frictie (hiel/hak)

0.28

 

Vereiste frictie (hiel/hak)

0.13

Vereiste frictie (hele zool)

0.32

 

Vereiste frictie (hele zool)

0.18

 

 

Verplichte basiseigenschappen beroepsschoeisel EN ISO 20347:2012

 

Veiligheidsklasse →

Eigenschappen ↓

OB

O1

O2

O4 (laars)

O6

Gesloten hiel

 

 ja

ja

ja

ja

Antistatische eigenschappen (A)

 

 ja

ja

ja

ja

Energieabsorberende hielzone (E)

 

 ja

ja

ja

ja

Waterdicht bovenwerk (WRU)

   

ja

   

Volledig waterdicht (WR)

     

ja

ja

Antislipzool, keramische tegel + zeep

ja

ja

 ja

ja

ja

 

Eventuele aanvullende eigenschappen (niet behorend tot de basisvereisten van een paar beroepsschoenen uit één van de bovenstaande klassen)

Symbool

Eigenschap

Nadere uitleg

A

Antstatische eigenschappen

OB gecertificeerd schoeisel hoeft vanuit de basis niet antistatisch te zijn, maar het kan wel zijn toegevoegd.Elektrische weerstand ≥0.1 ≤1.000 MOhm.

E

Energieabsorberende hielzone

OB gecertifceerd schoeisel hoeft vanuit de basis geen energieabsorberende hielzone te hebben, maar het kan wel zijn toegevoegd.

FO

Brandstofbestendige zool

Gecertifceerd beroepsschoeisel hoeft vanuit de basis geen brandstofbestendige zolen te hebben, maar het kan wel zijn toegevoegd.

WRU

Waterdicht bovenwerk

OB en O1 gecertificeerd schoeisel hoeft vanuit de basis geen waterdicht bovenwerk te hebben, maar het kan wel zijn toegevoegd.

Meestal is het bovenwerk waterdicht gemaakt met behulp van een waterdicht membraan.

Attentie: WRU gecertificeerd schoeisel is getest tot 60 minuten, daarna zou het materiaal kunnen doorlekken.

WR

Waterdicht schoeisel

OB, O1 en gecertificeerd schoeisel hoeft vanuit de basis niet volledig waterdicht te zijn, maar het kan wel zijn toegevoegd. 

Meestal is het bovenwerk waterdicht gemaakt met behulp van een waterdicht membraan. Daarnaast is de zoolconstructie waterdicht verbonden aan het bovenwerk (dus ook stiksels en/of lijmverbindingen laten geen water door).

Attentie: WR gecertificeerd schoeisel is getest tot 60 minuten, daarna zou het materiaal kunnen doorlekken.

O4 schoeisel is altijd volledig waterdicht, in bijna alle gevallen betreft het laarzen van rubber, PVC of een andere kunststof.

CI

Koude-isolerend

Bij een buitentemperatuur tot en met -17°C daalt de temperatuur binnenin de schoen niet meer dan 10°C binnen 30 minuten.

Je voeten zijn in koude omgevingen èn op koude ondergronden beschermd.

HI

Hitte-isolerend

Bescherming tegen verbranding van je voetzool op ondergronden tot maximaal 150°C (bij een contacttijd van maximaal 30 minuten).

HRO

Hittebestendige zool

Zool bestand tegen hitte tot maximaal 300°C bij kort contact (maximaal 60 seconden).

SR

Extra slipbestendig

Getest op een keramische vloer met een zeepoplossing en glycerine als gladde vloeistof.

ESD

Electro Static Discharge

Klasse 1, 2 of 3

 

Wat is ESD (Electro Static Discharge, Elektro Statische Ontlading of Elektro Statisch Dissipatief) ?
ESD ken je wellicht beter dan je denkt. Denk bijvoorbeeld aan het knetterende geluid wanneer je je trui uittrekt.

Voor mensen is deze ontlading, die wel tot 40.000 Volt kan oplopen, volkomen onschadelijk omdat het superkort is (slechts enkele nanoseconden). De uitzondering die de regel bevestigt is bliksem.

Wat zijn de gevaren van ESD?
Een vonk als gevolg van ESD kan uiterst vervelende en/of gevaarlijke gevolgen hebben:
+ vuur en/of explosies
+ elektromagnetische interfentie
+ warmte
+ licht
+ geluidsgolven
+ aantrekking van stofdeeltjes (in Clean Rooms een absolute no-go)

Daarnaast kan  ESD ook grote schade opleveren aan hooggevoelige elektronische componenten en printplaten hetgeen dan weer leidt tot hoge kosten (storingen en uitval) en onbetrouwbare apparatuur. Enkele voorbeelden van daaraan gerelateerde werkvelden:
+ Luchtvaart
+ Computer- en telecomapparatuur
+ Medische en industriële apparatuur
+ Halfgeleiderproductie

ESD schoeisel moet je NIET verwarren met antistatische schoenen
Zowel antistatisch als ESD schoeisel valt onder de noemer 'geleidende schoenen.' Beide typen geleiden elektrische ladingen naar de grond via je schoenzolen. En beide zijn verplicht in ontvlambare werkomstandigheden en/of waar gevaar is dat gevoelige apparatuur beschadigd raakt door elektrische schokken.

Het grote verschil is dat antistatische schoenen beschermen tegen de opbouw van statische elektrische ladingen, terwijl het bij ESD schoenen onmogelijk is dat er (plotselinge) stroom tussen elektrisch geladen voorwerpen ontstaat.

Antistatische werkschoenen hebben al een vrij lage elektrische weerstand: tussen 0,1 en 1000 MO (MegaOhm). Bij ESD werkschoenen is deze weerstand nog veel lager: tussen 0,1 en 100 MO. Met andere woorden: daar waar antistatische werkschoenen stoppen, gaan ESD schoenen verder.

Een ander verschil is dat antistatische schoenen primair gericht zijn op jouw bescherming, terwijl ESD schoenen meer gericht zijn op het voorkomen van explosies en het beschermen van apparatuur. Een paar schoenen dat wel ESD gecertificeerd is, maar niet als veiligheids- of beroepsschoeisel is dan ook geen Persoonlijk Beschermingsmiddel.

Antistatisch is (bijna altijd) standaard, ESD is een aparte kwalificatie
Bijna alle typen beroepsschoenen zijn vanuit de standaard veiligheidsnormering verplicht antistatisch. Alleen OB genormeerde beroepsschoenen zijn dit niet.

Wanneer schoenen ook ESD-gekwalificeerd zijn conform de EN 61340-4-3 normering, wordt dit altijd apart aangegeven op de schoenen. Iedere ESD gekwalificeerde schoen moet aan de buitenkant een ESD markering hebben.

Drie ESD klassen
ESD schoenen kunnen in drie klassen worden ingedeeld binnen de EN 61340-4-3 norm.

Een paar schoenen wordt in een ruimte geplaatst met verschillende vooraf geconditioneerde luchtvochtigheden en een temperatuur van 23°C. Onderverdeeld in klassen:
Klasse 1 - relatieve luchtvochtigheid 12%
Klasse 2 - relatieve luchtvochtigheid 25%
Klasse 3 - relatieve luchtvochtigheid 50%

De relatieve luchtvochtigheid mag maximaal min of plus 3% afwijken en de temperatuur mag maximaal min of plus 2°C afwijken.